ChatGPT i modele OpenAI - co warto wiedzieć, zanim zaczniesz używać tego w pracy
ChatGPT to narzędzie, które dla większości ludzi stało się synonimem sztucznej inteligencji. I choć to uproszczenie, jest w nim ziarno prawdy: to właśnie ChatGPT w 2022 roku sprawił, że miliony osób po raz pierwszy porozmawiały z modelem językowym. Dziś, kilka lat później, OpenAI oferuje cały ekosystem modeli i planów, a różnice między nimi mają realne znaczenie dla tego, do czego możesz danego narzędzia używać i jakie poniesiesz koszty.
W tym artykule wyjaśniam, czym są modele OpenAI, jak działają różne plany, do czego ChatGPT przydaje się w kancelarii i firmie, a czego od niego oczekiwać nie należy. Jeśli chcesz najpierw zrozumieć czym w ogóle jest LLM, zacznij od pierwszego artykułu tej serii. Jeśli interesuje Cię przede wszystkim kwestia bezpieczeństwa danych, przeczytaj artykuł o RODO i LLM.
Czym jest GPT i jak ma się do ChatGPT?
GPT to skrót od Generative Pre-trained Transformer, czyli rodziny modeli językowych tworzonych przez OpenAI. ChatGPT to aplikacja, przez którą rozmawiasz z tymi modelami, tak jak przeglądarka jest aplikacją, przez którą surfujesz po internecie. Pod maską ChatGPT działa konkretny model, a różne plany dają dostęp do różnych modeli z różnymi możliwościami.
Aktualna rodzina modeli nosi oznaczenia GPT-5.x. Najnowszy model w momencie pisania tego tekstu to GPT-5.5. Szybkie tempo wydawania kolejnych wersji to cecha charakterystyczna OpenAI i powód, dla którego warto śledzić dokumentację zamiast polegać na artykułach sprzed kilku miesięcy.
Plany i ceny, czyli za co płacisz i co dostajesz
W 2026 roku OpenAI oferuje kilka planów: Free (0 USD), Go (ok. 8 USD miesięcznie), Plus (20 USD miesięcznie), Pro w dwóch wariantach po 100 USD i 200 USD miesięcznie, Business (ok. 25 USD miesięcznie za użytkownika) oraz Enterprise z indywidualną wyceną.
Free daje dostęp do starszego modelu z twardymi limitami wiadomości. Od lutego 2026 roku darmowe konto w USA wyświetla reklamy poniżej odpowiedzi modelu. Nadaje się do sprawdzenia czym jest narzędzie, nie do pracy.
Plus za 20 USD miesięcznie to plan, który od trzech lat nie zmienił ceny i wciąż jest najpopularniejszym wyborem. Daje dostęp do GPT-5.5, Deep Research, generowania wideo przez Sora, Codex i Agent Mode. Dla większości prawników i właścicieli firm pracujących z ChatGPT codziennie to wystarczający punkt wejścia.
Pro za 100 USD miesięcznie to nowy plan, uruchomiony 9 kwietnia 2026 roku, pozycjonowany bezpośrednio przeciwko Claude Max od Anthropic w tej samej cenie. Obejmuje GPT-5.5, GPT-5.5 Pro oraz o1 Pro mode z pięciokrotnie wyższymi limitami niż Plus. Ma sens dla intensywnych użytkowników, którzy regularnie wyczerpują limity Plus.
Business za ok. 25 USD miesięcznie na użytkownika to plan dla zespołów, który oprócz wyższych limitów daje coś kluczowego z punktu widzenia compliance: dane z planów Business i Enterprise domyślnie nie są używane do trenowania modeli, a firma zachowuje pełne prawa do swoich danych wejściowych i wyjściowych. To minimalne wymaganie dla firmy, która chce korzystać z ChatGPT w pracy z jakimikolwiek danymi firmowymi.
Okno kontekstu i co to oznacza w praktyce
GPT-5.5 jako pierwszy model OpenAI ma okno kontekstu sięgające miliona tokenów przez API. W przeliczeniu na strony dokumentów to mniej więcej 700-750 stron tekstu, choć dokładna liczba zależy od języka i formatu.
Dla prawnika oznacza to możliwość wczytania całych akt sprawy, nie tylko fragmentów. Model z dużym oknem kontekstu może pomóc zrozumieć sprawę jako całość, a nie jako zestaw izolowanych fragmentów. Dla przedsiębiorcy to możliwość wrzucenia całego pakietu dokumentów, zestawu umów, regulaminów i polityk wewnętrznych, i zadania pytania dotyczącego ich wzajemnych relacji.
Do czego ChatGPT przydaje się w kancelarii i firmie
Sam używam ChatGPT regularnie, choć nie jako jedynego narzędzia. Sprawdza się najlepiej tam, gdzie potrzebujesz szybkiego, dobrego wyniku z minimalnym przygotowaniem zapytania.
Do pisania i redakcji ChatGPT jest niezwykle sprawny. Szkic pisma procesowego, projekt umowy, odpowiedź na reklamację, komunikat do pracowników, regulamin wewnętrzny: piszesz co chcesz uzyskać i dostajesz solidny punkt wyjścia do dalszej pracy. Nie zastąpi to wiedzy merytorycznej ani odpowiedzialności zawodowej, ale eliminuje czas spędzony na "białej kartce".
Do streszczania i wyciągania wniosków z dokumentów sprawdza się bardzo dobrze, szczególnie z nowym oknem kontekstu. Wrzucasz długi dokument i pytasz o kluczowe punkty, ryzyka, niejasne klauzule, sprzeczności z innym dokumentem. Model nie będzie miał zdania w sprawie, ale zorganizuje informacje w sposób, który przyspiesza Twoją analizę.
Do researchu wstępnego ChatGPT jest użyteczny, ale wymaga ostrożności. Dobrze radzi sobie z wyjaśnianiem pojęć, wskazywaniem obszarów do sprawdzenia, szkicowaniem mapy zagadnień. Źle radzi sobie z podawaniem aktualnego stanu prawa bez weryfikacji, bo jego wiedza ma datę graniczną i model może nie wiedzieć o nowelizacjach, orzeczeniach czy zmianach interpretacyjnych.
Czego ChatGPT nie potrafi i gdzie popełnia błędy
Halucynacje, czyli generowanie pewnym tonem treści, które są nieprawdziwe, to stały problem każdego modelu językowego. OpenAI przy GPT-5.5 podkreśla redukcję halucynacji w dziedzinach takich jak medycyna, prawo i finanse, ale "redukcja" to nie "eliminacja". Przy pracy z dokumentami prawnymi zawsze weryfikuję cytowane przepisy, daty i numery spraw.
Model nie ma dostępu do aktualnych baz prawa, orzecznictwa ani ISAP, chyba że korzystasz z funkcji wyszukiwania internetowego dostępnej w płatnych planach. Nawet wtedy wyniki wyszukiwania mogą być niekompletne lub nieaktualne. ChatGPT nie zastąpi Legalisu, Lex ani własnej weryfikacji.
Przy danych klientów obowiązuje zasada opisana szczegółowo w poprzednim artykule: danych osobowych nie wpisujemy do ChatGPT na kontach konsumenckich, a przy kontach biznesowych i tak obowiązuje zasada minimalizacji i anonimizacji przed wysłaniem.
Dla kogo który plan?
Dla prawnika lub właściciela firmy, który chce sprawdzić narzędzie, Plus za 20 USD miesięcznie to dobry start. Daje pełny dostęp do aktualnego modelu i wystarczające limity do codziennej pracy redakcyjnej i analitycznej.
Dla firmy, która chce korzystać z ChatGPT jako narzędzia zespołowego i zależy jej na zgodności z przepisami przynajmniej na poziomie formalnym, Business to minimum. Pamiętaj jednak o tym, co pisałem w artykule o RODO: standardowe DPA od dostawcy to dokument formalny, nie gwarancja pełnej ochrony.
Dla intensywnych użytkowników, którzy regularnie wyczerpują limity Plus i potrzebują głębszego researchu lub analizy bardzo długich dokumentów, Pro za 100 USD miesięcznie to sensowna inwestycja.
Czy ChatGPT zna polskie prawo? Częściowo. Był trenowany na polskich tekstach, w tym prawniczych, ale jego wiedza ma datę graniczną i nie obejmuje najnowszych zmian legislacyjnych ani orzecznictwa. Nadaje się jako punkt wyjścia do researchu, nie jako źródło do cytowania.
Czy ChatGPT zapamiętuje nasze wcześniejsze rozmowy? W płatnych planach dostępna jest funkcja pamięci długoterminowej. Można ją włączyć, wyłączyć lub wyczyścić w ustawieniach. Domyślnie w nowych rozmowach model nie "pamięta" poprzednich, chyba że pamięć jest aktywna.
Czy mogę używać ChatGPT do pisania pism procesowych? Tak, jako narzędzie do tworzenia pierwszych draftów. Odpowiedzialność za treść i zgodność prawną zawsze leży po stronie prawnika. Traktuj output modelu jak szkic od asystenta, który trzeba zweryfikować i przepisać.
Jaka jest różnica między ChatGPT a API OpenAI? ChatGPT to gotowy interfejs dla użytkownika końcowego. API to dostęp programistyczny dla deweloperów, którzy chcą zbudować własne narzędzia oparte o modele OpenAI. Przez API można skonfigurować wiele rzeczy, których nie można w interfejsie ChatGPT, w tym polityki prywatności danych na poziomie organizacji.
Czy ChatGPT Plus jest wart 20 USD miesięcznie? Dla osoby, która korzysta z narzędzia do pracy kilka razy w tygodniu, tak. Różnica między Free a Plus jest bardzo duża: pełny model, brak limitów, które przerywają pracę w połowie zadania, i brak reklam. To mniej niż jedna godzina pracy.
Chcesz wdrożyć ChatGPT lub inne narzędzia AI w swojej firmie?
Wybór narzędzia to dopiero pierwsza decyzja. Potem pojawia się lista pytań, które słyszę od większości firm: który plan wybrać, jak zadbać o bezpieczeństwo danych, jak przeszkolić pracowników, co zapisać w polityce AI i jak to wszystko pogodzić z RODO i AI Act.
Pomagam firmom przejść przez ten proces kompleksowo, od audytu aktualnego stanu przez wdrożenie narzędzi po przygotowanie dokumentacji i przeszkolenie zespołu. Jeśli chcesz porozmawiać o tym jak to wygląda w praktyce w firmie takiej jak Twoja, napisz do mnie.
Kolejny artykuł serii to omówienie Claude od Anthropic, czyli modelu który w wielu zastosowaniach prawniczych i dokumentowych radzi sobie wyjątkowo dobrze.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Jeśli chcesz to przełożyć na swoją sytuację, zobacz wdrożenia AI i AI Act albo napisz do mnie.
Źródła
OpenAI - dokumentacja modeli GPT-5.x, plany i ceny. platform.openai.com/docs/models
OpenAI - polityka prywatności dla planów biznesowych. openai.com/enterprise-privacy
OpenAI - cennik planów. openai.com/pricing
OpenAI - opis funkcji Deep Research, Sora, Agent Mode. openai.com/chatgpt