Umowa z influencerem a prawa autorskie: jak kupić prawa, a nie tylko post
Stan prawny na dzień 5 sierpnia 2026.
Marka, która zapłaciła influencerowi za rolkę, nie nabywa automatycznie praw do jej przemontowania, wrzucenia na własny profil ani puszczenia jako reklamy płatnej. Prawo autorskie odstępuje tu od ogólnej, liberalnej interpretacji umów z kodeksu cywilnego. Umowa obejmuje tylko pola eksploatacji wymienione w niej wyraźnie, a w razie wątpliwości ustawa każe przyjąć, że twórca udzielił licencji, zamiast przenieść prawa. Do tego dochodzą warstwy, których prawo autorskie w ogóle nie obejmuje, czyli wizerunek, głos, nazwisko i pseudonim twórcy. Poniżej rozpisuję umowę na pięć osobnych warstw i pokazuję, których braków nie da się naprawić po zakończeniu kampanii.
Pięć warstw, które umowa musi rozdzielić
Nie ma ustawowego typu „umowy influencerskiej”. W praktyce jest to umowa mieszana i właśnie dlatego tak łatwo w niej o lukę. Kiedy czytam taki kontrakt, sprawdzam pięć rzeczy po kolei.
Pierwsza warstwa to utwór: kto napisał scenariusz, kto nakręcił, kto zmontował, kto zrobił grafikę i opis. Druga to prawa majątkowe: czy marka dostaje licencję, czy nabywa prawa, na jakich polach, na jaki czas i na jakim terytorium. Trzecia to modyfikacje: czy wolno skracać, kadrować, tłumaczyć, dodać lektora i zrobić z rolki spot. Czwarta to osoba influencera: wizerunek, głos, nazwisko, pseudonim i nazwa profilu. Piąta to dystrybucja: publikacja organiczna, reklama płatna, agencja mediowa, spółki z grupy, dystrybutorzy i platformy sprzedażowe.
Zdanie, które warto zapamiętać przed negocjacjami: marka może mieć prawo do opublikowania filmu i nie mieć prawa do jego przemontowania, a także mieć prawa do filmu i nie mieć wystarczającej zgody na dalsze wykorzystanie wizerunku influencera. To dwie niezależne podstawy i jedna nie zastępuje drugiej.
Czy zapłata za materiał przenosi prawa autorskie?
Faktura za kampanię nie jest tytułem prawnym do treści. Twórcą pozostaje ten, kto materiał stworzył, a influencer działający na B2B albo na umowie cywilnoprawnej nie mieści się w reżimie utworu pracowniczego z art. 12 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Trzy przepisy przesądzają resztę.
Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub umowa o korzystanie z utworu, zwana dalej licencją, obejmuje pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione.
Do tego art. 65 każe w razie wątpliwości uznać, że twórca udzielił licencji, a nie przeniósł praw. To domniemanie, które działa wtedy, gdy umowa nie rozstrzyga tej kwestii wyraźnie, dlatego w sporze marka broniąca się samą intencją stron zaczyna z gorszej pozycji. A art. 53 wymaga dla przeniesienia praw formy pisemnej pod rygorem nieważności; ten sam rygor obejmuje licencję wyłączną na podstawie art. 67 ust. 5.
Konsekwencja formalna bywa zaskoczeniem dla działów marketingu, które podpisują wszystko w systemie obiegu dokumentów. Skan podpisanej umowy, kliknięcie akceptacji w panelu platformy influencerskiej i zwykły podpis elektroniczny nie dają pewności zachowania formy pisemnej. Elektronicznym odpowiednikiem podpisu własnoręcznego jest wyłącznie kwalifikowany podpis elektroniczny, zgodnie z art. 78¹ Kodeksu cywilnego. Przy licencji niewyłącznej to ryzyko jest niewielkie, przy przeniesieniu praw oznacza nieważność całej klauzuli autorskiej.
Sprawdź, czym podpisujecie umowę
Jeżeli umowa przenosi autorskie prawa majątkowe albo udziela licencji wyłącznej, podpisujcie ją własnoręcznie albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Skan, e-mail i klik w systemie nie spełniają wymogu formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Czy post influencera jest utworem i kiedy podlega prawu autorskiemu
Nie każdy materiał podlega ochronie i to działa w obie strony. Prosty opis produktu, standardowe ujęcie opakowania albo komunikat podyktowany w całości przez brief mogą nie mieć twórczego i indywidualnego charakteru. Wtedy nie ma praw autorskich, które można przenieść, choć nadal zostają prawa do wizerunku, głosu, artystycznego wykonania oraz prawa osób trzecich do elementów użytych w materiale.
Orzecznictwo unijne wyznacza tu próg, który jest niższy, niż sądzi wiele osób po stronie marki. W wyroku w sprawie Painer (C-145/10) Trybunał uznał, że fotografia portretowa jest utworem, jeżeli fotograf dokonał swobodnych i twórczych wyborów dotyczących pozy, światła, kadru i atmosfery zdjęcia. W sprawie Cofemel (C-683/17) Trybunał przesądził, że liczy się własna twórczość intelektualna autora wyrażona w sposób pozwalający ją precyzyjnie zidentyfikować, a wartość artystyczna nie jest dodatkowym warunkiem. W sprawie Levola Hengelo (C-310/17) dodał, że sam pomysł albo styl serii nie wystarczy, ponieważ przedmiot ochrony musi być obiektywnie identyfikowalny. Komercyjny charakter rolki i szczegółowy brief nie wyłączają więc ochrony, jeżeli influencer zachował przestrzeń twórczą.
Po stronie polskiej Sąd Najwyższy w wyroku z 14 października 2021 r. (IV CSKP 44/21) przypomniał, że hasło reklamowe nie jest utworem automatycznie i trzeba wykazać jego twórczy oraz indywidualny charakter. Do umowy wpisuję wtedy klauzulę warunkową zamiast zdania, że „każdy materiał stanowi utwór”: prawa przechodzą albo licencja zostaje udzielona w takim zakresie, w jakim dany rezultat stanowi utwór, a dla rezultatów niechronionych zastrzegam odrębne upoważnienie do korzystania z przekazanych plików.
Licencja czy przeniesienie praw
Wybór zależy od tego, co marka faktycznie zrobi z materiałem po kampanii. Dla jednej akcji sezonowej licencja zwykle wystarcza i jest tańsza. Przeniesienie praw ma sens, gdy materiał wchodzi do stałej biblioteki reklamowej, na opakowania, do telewizji albo do wykorzystania przez całą grupę kapitałową.
| Licencja | Przeniesienie praw | |
|---|---|---|
| Forma | Pisemna pod rygorem nieważności tylko przy licencji wyłącznej | Zawsze pisemna pod rygorem nieważności |
| Czas | Bez ustaleń 5 lat, potem wygasa (art. 66 ust. 1) | Bezterminowo |
| Terytorium bez ustaleń | Państwo siedziby licencjobiorcy (art. 66 ust. 1) | Zakres wskazany w umowie |
| Sublicencja dla agencji | Niedopuszczalna bez wyraźnego postanowienia | Zbędna, marka rozporządza prawami |
| Typowe zastosowanie | Jedna kampania w uzgodnionych kanałach | Biblioteka reklamowa, opakowania, TV, grupa kapitałowa |
Warto znać kontrargument twórcy, ponieważ pada niemal zawsze. Całkowite zbycie praw pozbawia influencera kontroli nad kontekstem, w jakim jego twarz i głos będą się pojawiać przez lata, a to bezpośrednio dotyka jego marki osobistej. PARP w materiale z kwietnia 2026 r. zwraca uwagę, że klauzule pełnego wykupu bywają kopiowane odruchowo, bez sprawdzenia, czy klient rzeczywiście tego potrzebuje. Moje doświadczenie to potwierdza: żądanie pełnego buyoutu podnosi cenę i wydłuża negocjacje, a w większości kampanii dobrze opisana licencja na trzy lata z prawem sublicencji dla agencji załatwia sprawę. Do umowy wpisuję więc czas, terytorium i prawo sublicencji wprost, skoro milczenie stron uruchamia pięcioletni termin i jedno państwo z art. 66.
Pola eksploatacji: „internet” to za mało
Publikacja organiczna na profilu influencera, repost z konta marki, reklama płatna, dark posts, whitelisting z konta twórcy i TikTok Spark Ads to różne sposoby korzystania o różnej wartości gospodarczej. Można bronić poglądu, że część z nich mieści się w jednym ustawowym polu publicznego udostępniania, ale nie oznacza to, że wolno je stosować: strony mogą umownie zawęzić licencję do publikacji organicznej i wtedy uruchomienie reklamy płatnej narusza umowę, niezależnie od klasyfikacji pól.
Sąd Najwyższy w wyroku z 14 września 2005 r. (III CK 124/05) dopuścił opisanie sposobu korzystania bez mechanicznego przepisywania nazw z art. 50 ustawy, jeżeli opis jest jednoznaczny. W wyroku IV CSKP 44/21 wskazał z kolei, że wątpliwości rozstrzyga się na korzyść twórcy, a wykładnia umowy nie może odtwarzać postanowień, których strony nie uzgodniły. Liberalne podejście do nazewnictwa nie ratuje więc umowy, w której pominięto cały sposób wykorzystania.
Do umowy wpisuję zamkniętą listę: profil influencera, profile marki na każdej platformie, stronę internetową i sklep, newsletter oraz aplikację, reklamę płatną z maksymalnym okresem emisji, whitelisting i Spark Ads, display i programmatic, digital out of home, telewizję i kino, druk, opakowania i materiały POS, archiwum marki oraz portfolio agencji. Osobno kanały pośrednie: agencja, dom mediowy, spółki powiązane i dystrybutorzy, czyli sublicencja, której licencjobiorca bez wyraźnego postanowienia udzielić nie może zgodnie z art. 67 ust. 3.
Publiczna dostępność materiału niczego nie zmienia. Trybunał w sprawie Renckhoff (C-161/17) uznał, że ponowne zamieszczenie na innej stronie zdjęcia dostępnego wcześniej legalnie w internecie może być nowym publicznym udostępnieniem wymagającym zgody. Pobranie rolki z profilu twórcy i wrzucenie jej na stronę marki to dokładnie ta sytuacja.
Modyfikacje, prawa zależne i prawa osobiste
Nabycie praw do materiału nie zawsze wystarcza, żeby go zmienić. Artykuł 46 zostawia twórcy prawo zezwalania na wykonywanie praw zależnych, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, a art. 49 ust. 2 zakazuje nabywcy wprowadzania zmian poza tymi wynikającymi z oczywistej konieczności. Skrócenie wypowiedzi, zmiana kadru, dodanie ścieżki dźwiękowej, dubbing, zestawienie z inną reklamą albo wycięcie pojedynczych klatek jako szablonu wchodzą w ten obszar.
Prawa osobiste są niezbywalne na podstawie art. 16 i klauzula o „zrzeczeniu się” ich jest po prostu nieskuteczna. Praktyka kontraktowa idzie inną drogą: influencer zobowiązuje się nie wykonywać oznaczonych praw osobistych w uzgodnionym zakresie, na przykład godzi się na rozpowszechnianie materiału bez podania autorstwa albo z oznaczeniem w opisie zamiast w kadrze. Skuteczność takiego zobowiązania ocenia doktryna, a nie utrwalona linia orzecznicza, i najdalej idą wątpliwości wobec rezygnacji bezterminowej i blankietowej. Do umowy wpisuję zatem zezwolenie na wykonywanie praw zależnych z art. 46, zamkniętą listę dopuszczalnych zmian oraz zobowiązanie do niewykonywania konkretnie oznaczonych praw osobistych, powiązane czasowo i przedmiotowo z uzgodnioną eksploatacją.
Wizerunek, głos i artystyczne wykonanie
To warstwa, o którą marki potykają się najczęściej, ponieważ leży poza prawem autorskim. Zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku reguluje art. 81 ustawy, a nazwisko, pseudonim i głos chronią art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Jeżeli influencer występuje w filmie, recytuje albo śpiewa, mogą powstać dodatkowo prawa do artystycznego wykonania z art. 85 i 86.
Umowa reklamowa ograniczała czas, kanały i podmioty uprawnione do korzystania z wizerunku sportowca. Materiały eksploatowano po zakończeniu umowy i przez podmiot nieobjęty zezwoleniem. Sąd Najwyższy zaakceptował ustalenie wartości bezpodstawnego wzbogacenia z wykorzystaniem wynagrodzenia umownego jako punktu odniesienia.
Sąd Najwyższy w wyroku z 27 września 2013 r. (I CSK 739/12) oddzielił funkcję informacyjną od komercyjnego wykorzystania wizerunku i przypomniał, że sam status osoby powszechnie znanej nie daje prawa do używania jej twarzy w reklamie. Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 27 listopada 2012 r. (I ACa 1089/12) dopuścił z kolei interpretację ogólnie sformułowanego zezwolenia z uwzględnieniem okoliczności zawarcia umowy, obejmując nim także billboardy. Rozbieżność jest widoczna i właśnie dlatego nie warto opierać kampanii na wykładni.
Osobno traktuję argument z art. 81 ust. 1, zgodnie z którym zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Marka chętnie czyta ten przepis szeroko, twierdząc, że honorarium za kampanię obejmuje zapłatę za pozowanie. Ostrożniejsze stanowisko wskazuje, że wynagrodzenie dotyczyło stworzenia i publikacji materiału, a nie samego pozowania. Nawet gdy wyjątek zadziała, nie rozstrzygnie czasu, kanałów, reklamy płatnej, przekazania materiałów agencji ani modyfikacji. Do umowy wpisuję więc odrębną zgodę wizerunkową z opisanym zakresem kanałów, czasem obowiązywania, okresem wygaszania kampanii i zasadami archiwizacji. Jest tańsza niż spór.
Łańcuch praw: podwykonawcy, muzyka i pliki źródłowe
Nawet najszersza klauzula nie przeniesie praw, których influencer sam nie ma. Przy produkcjach z ekipą w materiale siedzą prawa operatora, montażysty, autora muzyki, lektora, grafika, a czasem osób widocznych w tle. Marka otrzyma tylko taki zakres, jaki twórca faktycznie nabył, a oświadczenie, że influencer „jest właścicielem contentu”, nic tu nie daje, ponieważ prawo autorskie nie posługuje się konstrukcją własności rzeczy.
Do umowy wpisuję wykaz materiałów pochodzących od osób trzecich wraz z ograniczeniami ich licencji, dowody nabycia praw, zobowiązanie do wymiany materiału przy uzasadnionym roszczeniu osoby trzeciej oraz procedurę szybkiego wstrzymania kampanii.
Szczególnym przypadkiem jest muzyka z bibliotek platform. Meta w wytycznych muzycznych wskazuje, że użycie komercyjne wymaga odpowiednich licencji, a materiał może zostać wyciszony albo usunięty. TikTok w warunkach Commercial Music Library ogranicza uprawnienia do korzystania z utworów w ramach samej platformy. Rolka z muzyką platformową nadaje się więc do publikacji na TikToku i nie nadaje się do pobrania i emisji na stronie marki. Do umowy wpisuję obowiązek dostarczenia wersji bez muzyki platformowej albo z podkładem objętym licencją dopuszczającą użycie wielokanałowe.
AI w produkcji treści i obowiązki od 2 sierpnia 2026 r.
Od 2 sierpnia 2026 r. stosuje się art. 50 rozporządzenia 2024/1689, czyli AI Act. Przepis nie nakłada na influencera obowiązku ujawniania każdego użycia generatywnej AI, a obowiązki rozkłada według roli. Dostawca systemu generującego treści syntetyczne oznacza je w formacie nadającym się do odczytu maszynowego; dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. rozporządzenie 2026/1744 przesuwa termin dostosowania do art. 50 ust. 2 na 2 grudnia 2026 r. Podmiot stosujący system, czyli tu twórca albo marka, ujawnia rzecz odbiorcom przede wszystkim wtedy, gdy powstaje deepfake, oraz przy publikacji tekstów informujących opinię publiczną o sprawach interesu publicznego.
Definicja deepfake'u ma dwa człony i oba muszą wystąpić: materiał jest wygenerowany albo zmanipulowany przez AI, a przy tym łudząco przypomina istniejące osoby, przedmioty lub zdarzenia i fałszywie sprawia wrażenie autentycznego. Kampania z klonem głosu influencera albo z jego cyfrowym awatarem mieści się w tej kategorii tylko wtedy, gdy spełnia obie przesłanki; jawnie stylizowany awatar opisany jako grafika komputerowa albo użycie AI do montażu, korekty koloru czy napisów obowiązku nie uruchamia. Wytyczne Komisji Europejskiej do obowiązków przejrzystości opisują ten podział ról szczegółowo.
Artykuł 99 ust. 4 AI Act wyznacza dla naruszeń obowiązków przejrzystości górny pułap 15 mln euro albo 3 procent całkowitego rocznego światowego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa. To maksimum, a nie kara automatyczna: szczegółowe zasady nakładania sankcji, wraz z organem właściwym i procedurą, określają państwa członkowskie.
Dla umowy z influencerem oznacza to trzy postanowienia. Po pierwsze, obowiązek poinformowania marki o użyciu generatywnej AI wraz z zakresem tego użycia, także wtedy, gdy ustawa oznaczenia nie wymaga, ponieważ marka musi ocenić ryzyko sama. Po drugie, wyraźne rozstrzygnięcie, czy marka może klonować głos, tworzyć cyfrowego awatara, syntetyczny dubbing albo trenować model na nagraniach influencera, a jeżeli tak, to na jak długo i co dzieje się z modelem po zakończeniu współpracy. Po trzecie, przypisanie jednej stronie odpowiedzialności za ujawnienie treści syntetycznej odbiorcom i za sprawdzenie, czy narzędzie oznacza wynik maszynowo.
Oznaczenie AI nie zastępuje zgody
Prawidłowe ujawnienie materiału jako wygenerowanego przez AI wypełnia obowiązek przejrzystości z art. 50 AI Act i nie daje żadnych praw do wizerunku, głosu ani utworu. To dwie niezależne podstawy i obie muszą być spełnione.
Oznaczanie reklamy w umowie z influencerem
Podstawą oceny kryptoreklamy jest ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, która zakazuje ukrywania komercyjnego charakteru przekazu. Rekomendacje Prezesa UOKiK z 26 września 2022 r. same obowiązku nie tworzą, natomiast zalecają oznaczenie współpracy komercyjnej czytelne, jednoznaczne i widoczne od początku przekazu, najlepiej na dwóch poziomach, czyli funkcją platformy i oznaczeniem w samym materiale. Obejmują także barter i w praktyce wyznaczają standard rynkowy. W marcu 2025 r. UOKiK poinformował o decyzjach RBG-2/2025, RBG-3/2025 i RBG-4/2025, w których uznał, że samo słowo „współpraca” albo oznaczenie marki bywa niewystarczające; decyzje w dniu publikacji nie były prawomocne. Wcześniej, w sierpniu 2023 r., Urząd nałożył sankcje za kryptoreklamę zarówno na twórców, jak i na reklamodawcę, który przekazał nieprawidłowe instrukcje. Do umowy wpisuję treść oznaczenia, jego miejsce i moment, osobę zatwierdzającą publikację oraz procedurę poprawienia materiału, a brief sprawdzam pod kątem sugestii ukrywania komercyjnego charakteru treści.
Wynagrodzenie za prawa i wizerunek influencera
Wynagrodzenie warto rozdzielić na część za usługę promocyjną, część za prawa autorskie albo licencję, część za wizerunek i część za reklamę płatną. To ma trzy skutki. Po pierwsze, pozwala policzyć koszt rozszerzenia kampanii bez renegocjacji całej umowy. Po drugie, przy zamiarze stosowania 50 procent kosztów uzyskania przychodów samo nazwanie części wynagrodzenia honorarium autorskim nie wystarczy; potrzebne są dowody powstania utworu, jego przyjęcia i zakresu nabytych praw, czyli brief, akceptacje wersji roboczych i protokół odbioru. Po trzecie, ogranicza ryzyko z art. 44 ustawy, który po nowelizacji wdrażającej dyrektywę DSM (Dz.U. 2024 poz. 1254) pozwala twórcy żądać podwyższenia wynagrodzenia, jeżeli okazało się ono niewspółmiernie niskie w stosunku do korzyści nabywcy praw albo licencjobiorcy. Materiał, który po kampanii staje się wieloletnim aktywem reklamowym marki, jest dokładnie tym przypadkiem.
Z tym łączy się prawo twórcy do informacji. Artykuł 47 dotyczy sytuacji, w której wynagrodzenie twórcy zależy od przychodów z korzystania z utworu, i daje mu wgląd w dokumentację potrzebną do rozliczenia. Artykuł 47¹ przewiduje szerszy, cykliczny obowiązek informacyjny nabywcy praw i licencjobiorcy o sposobie korzystania z utworu oraz uzyskanych przychodach, z ustawowymi wyjątkami. Do umowy wpisuję więc format i częstotliwość raportu o emisjach oraz wskazuję osobę odpowiedzialną za jego przygotowanie, skoro obowiązek i tak wynika z ustawy.
Cztery kwestie sporne przed podpisaniem umowy
Poniższe cztery oceny opieram na praktyce kontraktowej i poglądach doktryny, a nie na jednoznacznym brzmieniu przepisu ani utrwalonej linii orzeczniczej. Uczciwie jest to powiedzieć przed podpisaniem umowy, a nie po wezwaniu do zapłaty.
Zakres opisu pól eksploatacji dzieli praktykę. Orzecznictwo dopuszcza opis funkcjonalny zamiast cytowania art. 50, ale przy sporze wątpliwości idą na korzyść twórcy. Wygrywa więc szczegółowość, nawet jeżeli klauzula wygląda na przesadnie rozbudowaną.
Zapłata za pozowanie z art. 81 ust. 1 bywa czytana jako domyślna zgoda wizerunkowa. Nie buduję na tym kampanii, ponieważ przepis nie rozstrzyga ani czasu, ani kanałów, ani reklamy płatnej.
Odwołalność zgody na wizerunek pozostaje sporna i nie znam orzeczenia Sądu Najwyższego, które zamykałoby ten spór dla zgód odpłatnych. Jedno stanowisko doktryny akcentuje osobisty charakter tego prawa i możliwość cofnięcia zezwolenia na przyszłość, drugie traktuje odpłatne zezwolenie jako wiążący element umowy, którego nieuzasadnione cofnięcie rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą. Żadne z nich nie pozwala zapewnić marce wieczystego i absolutnie nieodwołalnego prawa do wizerunku. Do umowy wpisuję zatem procedurę cofnięcia zgody, podział kosztów wycofania kampanii i okres wygaszania emisji.
Blankietowe zobowiązanie do niewykonywania praw osobistych na zawsze i we wszystkich sytuacjach jest ryzykowne wobec art. 16, choć sądy nie przesądziły tego jednoznacznie. Skonkretyzowane zgody dotyczące oznaczenia autorstwa i wskazanych zmian bronią się znacznie lepiej.
Co sprawdzić w umowie z influencerem przed podpisaniem
Minimalna kontrola umowy z influencerem
-
1
Opis materiałów i wersji technicznych
Każdy format osobno, wraz z plikami surowymi i wersją bez muzyki platformowej.
-
2
Wybór między licencją a przeniesieniem praw
Przeniesienie i licencja wyłączna wymagają formy pisemnej albo kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
-
3
Zamknięta lista pól eksploatacji
Organic, repost marki, reklama płatna, whitelisting, Spark Ads, strona i sklep, druk i POS.
-
4
Czas, terytorium i kanały
Bez ustaleń licencja wygasa po pięciu latach i obejmuje tylko państwo siedziby licencjobiorcy.
-
5
Sublicencje
Agencja, dom mediowy, spółki powiązane i dystrybutorzy wymagają wyraźnego postanowienia.
-
6
Modyfikacje i prawa zależne
Zezwolenie z art. 46, lista dozwolonych zmian i tryb akceptacji zmian wpływających na sens wypowiedzi.
-
7
Odrębna zgoda na wizerunek, głos, nazwisko i pseudonim
Z okresem wygaszania kampanii i zasadami archiwizacji po zakończeniu umowy.
-
8
Zakres dopuszczalnego użycia AI
Klonowanie głosu, awatar, dubbing, trenowanie modelu, los modelu po współpracy i strona odpowiedzialna za ujawnienie treści syntetycznej.
-
9
Łańcuch praw od podwykonawców
Wykaz materiałów osób trzecich, dowody nabycia praw i procedura wstrzymania kampanii.
-
10
Podział wynagrodzenia i oznaczenie reklamy
Usługa, prawa, wizerunek i reklama płatna osobno; oznaczenie zgodne z rekomendacjami UOKiK.
Zespołom marketingu i e-commerce zostawiam trzy zdania na koniec. Publiczna dostępność materiału nie oznacza prawa do jego skopiowania. Oznaczenie influencera jako autora nie zastępuje licencji. Brief i akceptacja działu nie dowodzą, że marka nabyła prawa od wszystkich osób, które brały udział w produkcji.
Jeżeli planujecie kampanię z twórcami, przygotuję wzór umowy z rozdzieloną warstwą autorską, wizerunkową i AI albo przejrzę kontrakt, który dostaliście od agencji, pod kątem pól eksploatacji, sublicencji i formy podpisu. Robię to razem z konfiguracją obiegu dokumentów i podpisów elektronicznych, tak żeby klauzula autorska nie przepadła na etapie podpisywania, oraz z oceną obowiązków wynikających z AI Act i RODO, jeżeli w produkcji pojawia się generatywna AI.
Podpisujesz umowy z twórcami i influencerami?
Różnica między licencją a przeniesieniem praw decyduje o tym, czy za rok będziesz mógł użyć tego materiału w nowej kampanii. Piszę i opiniuję takie umowy, żeby zakres odpowiadał temu, co faktycznie planujesz zrobić. Zobacz prawo autorskie albo napisz do mnie.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Źródła
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 24, przepisy o utworze, polach eksploatacji, licencji (w tym art. 65 i 66), formie i wizerunku. link
Nowelizacja wdrażająca dyrektywę DSM, Dz.U. 2024 poz. 1254, godziwe wynagrodzenie i obowiązki informacyjne wobec twórcy. link
Dyrektywa (UE) 2019/790 w sprawie prawa autorskiego na jednolitym rynku cyfrowym, art. 18-22 o wynagrodzeniu i przejrzystości. link
Dyrektywa 2001/29/WE, zwielokrotnianie i publiczne udostępnianie utworu w środowisku cyfrowym. link
Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795, forma pisemna, kwalifikowany podpis elektroniczny i ochrona dóbr osobistych. link
Wyrok TSUE z 1.12.2011 r., C-145/10 Painer, twórczy charakter fotografii portretowej. link
Wyrok TSUE z 12.09.2019 r., C-683/17 Cofemel, przesłanki ochrony i brak kryterium wartości artystycznej. link
Wyrok TSUE z 13.11.2018 r., C-310/17 Levola Hengelo, wymóg obiektywnej identyfikowalności przedmiotu ochrony. link
Wyrok TSUE z 7.08.2018 r., C-161/17 Renckhoff, ponowna publikacja zdjęcia jako nowe publiczne udostępnienie. link
Wyrok SN z 14.10.2021 r., IV CSKP 44/21, twórczy charakter hasła reklamowego i granice wykładni umowy autorskiej. link
Wyrok SN z 14.09.2005 r., III CK 124/05, opisowe określenie pól eksploatacji. link
Wyrok SN z 16.12.2020 r., I CSK 790/18, przekroczenie zakresu zezwolenia na wizerunek w umowie reklamowej. link
Wyrok SN z 27.09.2013 r., I CSK 739/12, komercyjne wykorzystanie wizerunku osoby publicznej. link
Wyrok SA w Krakowie z 27.11.2012 r., I ACa 1089/12, wykładnia ogólnie sformułowanego zezwolenia wizerunkowego. link
Rozporządzenie (UE) 2024/1689 AI Act, art. 50 o obowiązkach przejrzystości stosowany od 2.08.2026 r. oraz art. 99 ust. 4 o górnych pułapach kar. link
Rozporządzenie (UE) 2026/1744, przesunięcie terminu dostosowania do art. 50 ust. 2 AI Act na 2.12.2026 r. dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2.08.2026 r. link
Komisja Europejska, wytyczne do obowiązków przejrzystości z art. 50 AI Act dla dostawców i podmiotów stosujących systemy AI. link
Komisja Europejska, Influencer Legal Hub oraz materiał o własności intelektualnej dla twórców. link
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 845, podstawa oceny kryptoreklamy. link
Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów, 26.09.2022 r.; dokument nie ma charakteru normatywnego. link
UOKiK, decyzje z 3.03.2025 r. w sprawie nieprawidłowo oznaczanych reklam w mediach społecznościowych, nieprawomocne. link
UOKiK, kary za kryptoreklamę na Instagramie i odpowiedzialność reklamodawcy, sierpień 2023 r. link
UODO, komunikat z 30.05.2025 r. o wizerunku jako dobru osobistym i danej osobowej. link
IAB Polska, Krok po kroku przez przetargi z influencerami, maj 2024 r., zalecenia branżowe dotyczące praw do materiałów; materiał nie ma charakteru normatywnego. link
PARP, kwiecień 2026 r., rozmowa o bezpiecznej realizacji kampanii influencer marketingu z perspektywy klienta. link
Meta, Music Guidelines, zasady komercyjnego wykorzystania muzyki na platformie. link
TikTok, Commercial Music Library User Terms, ograniczenie licencji do użycia w ramach platformy. link
KRRiT, informator dla influencerów z 26.02.2026 r. o obowiązkach dostawców usług medialnych. link