Przejdź do treści
Odszkodowanie za odwołany albo opóźniony lot: wysokość i tryb dochodzenia roszczeń

Poradnik

Odszkodowanie za odwołany albo opóźniony lot: wysokość i tryb dochodzenia roszczeń

Pasażer, któremu linia odwołała lot albo odmówiła wejścia na pokład, a także pasażer, który dotarł do celu z opóźnieniem co najmniej trzech godzin, może żądać od przewoźnika odszkodowania w wysokości 250, 400 albo 600 euro. Kwota zależy od długości trasy, a nie od ceny biletu. Podstawą jest rozporządzenie (WE) nr 261/2004. Unia przyjęła już jego nowelizację, rozporządzenie (UE) 2026/2202, które wchodzi w życie 22 października 2026 r., a co do zasady będzie stosowane od 23 października 2027 r. Przewoźnik zwolni się z wypłaty tylko w sytuacjach określonych w rozporządzeniu i to on musi je udowodnić.

Odszkodowanie za odwołany albo opóźniony lot: wysokość i tryb dochodzenia roszczeń

Stan prawny na dzień 17 października 2026 r.

Pasażer, któremu linia odwołała lot albo odmówiła wejścia na pokład, a także pasażer, który dotarł do celu z opóźnieniem co najmniej trzech godzin, może żądać od przewoźnika odszkodowania w wysokości 250, 400 albo 600 euro. Kwota zależy od długości trasy, a nie od ceny biletu. Podstawą jest rozporządzenie (WE) nr 261/2004. Unia przyjęła już jego nowelizację, rozporządzenie (UE) 2026/2202, które wchodzi w życie 22 października 2026 r., a co do zasady będzie stosowane od 23 października 2027 r. Przewoźnik zwolni się z wypłaty tylko w sytuacjach określonych w rozporządzeniu i to on musi je udowodnić.

Przed wysłaniem reklamacji można sprawdzić w kalkulatorze odszkodowania za lot, jaka kwota przysługuje w konkretnej sprawie. Kalkulator potrzebuje trasy, daty, nazwy linii, która faktycznie wykonała rejs, godziny przylotu i przyczyny podanej przez przewoźnika. Poniżej wyjaśniam, kiedy linia musi zapłacić, kiedy może odmówić, jakie uprawnienia przysługują pasażerowi niezależnie od odszkodowania i jak krok po kroku dochodzić roszczenia.

Kiedy przysługuje odszkodowanie i jakie loty obejmują przepisy?

Rozporządzenie 261/2004 obejmuje dwie grupy lotów (art. 3 ust. 1):

  • każdy lot z lotniska w Unii Europejskiej, Islandii, Norwegii albo Szwajcarii, bez względu na to, skąd pochodzi linia,
  • lot z państwa spoza Unii do Unii, ale tylko wtedy, gdy wykonuje go przewoźnik unijny.

Pasażer, który leci z Warszawy do Dubaju liniami spoza Unii, jest więc chroniony w drodze tam. W drodze powrotnej tymi samymi liniami rozporządzenie go nie chroni. Gdyby oba odcinki wykonywał przewoźnik unijny, rozporządzenie objęłoby obie trasy.

Rozporządzenie obejmuje także loty czarterowe. Pasażer musi mieć potwierdzoną rezerwację i stawić się na odprawie w czasie wyznaczonym przez przewoźnika, a jeśli przewoźnik go nie wskazał, najpóźniej 45 minut przed odlotem (art. 3 ust. 2). Przy odwołaniu lotu warunek stawienia się na odprawie nie obowiązuje.

Obsługujący przewoźnik

Roszczenia z rozporządzenia pasażer kieruje do przewoźnika, który wykonał albo miał wykonać lot. Rozporządzenie nazywa go „obsługującym przewoźnikiem lotniczym”. Nie musi to być linia, której logo widnieje na bilecie, ani portal czy biuro podróży, u którego pasażer kupił bilet. Jeśli lot był częścią imprezy turystycznej, pasażer może mieć dodatkowo odrębne roszczenia wobec organizatora na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. To osobny reżim, który nie zastępuje roszczenia wobec przewoźnika.

Przesiadki

Przy przesiadkach decyduje rezerwacja. Jeżeli oba odcinki obejmowała jedna rezerwacja, opóźnienie liczy się w miejscu docelowym całej podróży. Pasażer, który przez spóźniony pierwszy lot nie zdążył na drugi, może więc mieć prawo do odszkodowania liczonego od całej trasy.

Przy osobno kupionych biletach każdy przewoźnik odpowiada z rozporządzenia tylko za swój odcinek. Linia, która wykonywała drugi lot, co do zasady nie płaci odszkodowania z rozporządzenia. Pasażer nie zostaje jednak bez ochrony: od pierwszego przewoźnika może dochodzić naprawienia szkody, którą wywołało opóźnienie, na przykład kosztu nowego biletu. Opisuję to w części o szkodach ponad ryczałt.

Ile wynosi odszkodowanie za odwołany lub opóźniony lot?

Kwoty określa art. 7 ust. 1 rozporządzenia. Odszkodowanie ma charakter ryczałtu: jego wysokość wynika z tabeli, a pasażer nie musi wykazywać, że poniósł jakąkolwiek szkodę. Odległość mierzy się po ortodromie, najkrótszą drogą między lotniskami po powierzchni Ziemi. Przy przesiadkach liczy się ostatni cel podróży, do którego pasażer dotarł z opóźnieniem.

Odszkodowanie z art. 7 rozporządzenia 261/2004
Pełna kwota Kwota obniżona o 50% Obniżka możliwa, gdy lot zastępczy przyleciał spóźniony najwyżej o
Lot do 1500 km 250 euro 125 euro 2 godziny
Lot w UE powyżej 1500 km albo inny lot od 1500 do 3500 km 400 euro 200 euro 3 godziny
Pozostałe loty 600 euro 300 euro 4 godziny

Obniżka o połowę (art. 7 ust. 2) dotyczy odwołania lotu i odmowy wejścia na pokład. Przewoźnik może z niej skorzystać, gdy zaproponował lot zastępczy, którym pasażer dotarł do celu z opóźnieniem mieszczącym się w limicie z ostatniej kolumny.

Art. 7 ust. 3 określa formy wypłaty: gotówka, przelew, przekaz bankowy albo czek. Bony podróżne i inne usługi wchodzą w grę tylko „za pisemną zgodą pasażera”. Wracam do tego w części o voucherach.

Od ilu godzin opóźnienia przysługuje odszkodowanie?

Od trzech godzin w miejscu docelowym. Tekst rozporządzenia przewiduje odszkodowanie tylko przy odwołaniu lotu i odmowie przyjęcia na pokład. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 listopada 2009 r. w połączonych sprawach Sturgeon (C-402/07 i C-432/07) uznał jednak, że pasażer, który traci co najmniej trzy godziny, jest w podobnej sytuacji jak pasażer odwołanego lotu. Od tego czasu sądy stosują ten próg.

Przewoźnicy podnoszą czasem w sporach, że próg trzech godzin nie wynika z tekstu rozporządzenia. Formalnie tak jest, ale ten wyrok i późniejsze orzecznictwo TSUE utrwaliły tę zasadę, więc argument przewoźnika nie podważa roszczenia.

Decyduje godzina przylotu. Samolot, który wystartował cztery godziny po czasie, ale nadrobił część opóźnienia w powietrzu i dotarł do celu 2 godziny i 50 minut po planie, nie daje prawa do odszkodowania. W wyroku w sprawie Germanwings (C-452/13) TSUE uznał za moment przylotu chwilę otwarcia co najmniej jednych drzwi samolotu. Ani przyziemienie, ani dojazd do stanowiska nie mają tu znaczenia. Przy wyniku bliskim trzech godzin rekomenduję zanotować godzinę, o której pasażerowie zaczęli wychodzić z samolotu.

Przy opóźnieniu wylotu o co najmniej pięć godzin pasażer może zrezygnować z podróży i żądać zwrotu ceny biletu (art. 6 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 lit. a rozporządzenia).

Co przysługuje przy odwołaniu lotu albo odmowie wejścia na pokład?

Gdy linia odwoła lot, pasażer wybiera jedną z trzech możliwości z art. 8: zwrot pełnej ceny biletu w ciągu siedmiu dni, lot do celu w najwcześniejszym możliwym terminie albo lot w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera, jeśli będą wolne miejsca. Niezależnie od tego wyboru przysługuje mu odszkodowanie, chyba że przewoźnik poinformował go o odwołaniu (art. 5 ust. 1 lit. c):

  • co najmniej dwa tygodnie przed planowym odlotem,
  • od dwóch tygodni do siedmiu dni przed odlotem i zaproponował lot zastępczy z odlotem najwyżej dwie godziny wcześniej i przylotem najwyżej cztery godziny później niż w pierwotnym planie,
  • mniej niż siedem dni przed odlotem i zaproponował lot zastępczy z odlotem najwyżej godzinę wcześniej i przylotem najwyżej dwie godziny później.

Art. 5 ust. 4 rozporządzenia nakłada na przewoźnika ciężar dowodu, „czy i kiedy pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu”. Rekomenduję więc zachować każdy e-mail i SMS od linii razem z datą otrzymania.

Przed wyborem zwrotu ceny biletu pasażer powinien rozważyć, czy nadal musi dotrzeć do celu. Te trzy możliwości wykluczają się nawzajem: po zwrocie ceny przewoźnik nie musi już przewozić pasażera, a prawo do dalszej opieki może wygasnąć. Na prawo do odszkodowania ten wybór nie wpływa.

Przy odmowie wejścia na pokład wbrew woli pasażera, na przykład z powodu sprzedaży większej liczby biletów niż miejsc w samolocie, odszkodowanie co do zasady przysługuje. Wyjątkiem jest odmowa z uzasadnionych powodów, takich jak zdrowie, bezpieczeństwo albo brak właściwych dokumentów podróży.

Kiedy przewoźnik może odmówić wypłaty z powodu nadzwyczajnych okoliczności?

Na ten wyjątek przewoźnicy powołują się w odpowiedziach na reklamacje. Art. 5 ust. 3 rozporządzenia brzmi tak:

Obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.

art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004

Przewoźnik musi udowodnić dwie rzeczy. Po pierwsze, że zaszły nadzwyczajne okoliczności. Według utrwalonego orzecznictwa TSUE jest to zdarzenie, które ze względu na swój charakter lub źródło nie należy do normalnej działalności przewoźnika i pozostaje poza jego kontrolą. Obie przesłanki muszą wystąpić łącznie, a sąd ocenia je w każdej sprawie osobno. Po drugie, że skutków tego zdarzenia nie dało się uniknąć „pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków”. Przewoźnik musi więc wykazać także, że zareagował adekwatnie: wykorzystał dostępny personel, samoloty i środki finansowe, żeby nie dopuścić do odwołania albo opóźnienia lotu. Trybunał zastrzega przy tym, że od przewoźnika nie można wymagać poświęceń, które przekraczają możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie.

Nadzwyczajną okolicznością może być na przykład ekstremalna pogoda, zamknięcie lotniska albo przestrzeni powietrznej, decyzja kontroli ruchu lotniczego, zderzenie samolotu z ptakiem czy zagrożenie bezpieczeństwa.

Usterki techniczne

Zwykła usterka techniczna, brak załogi, opóźniony poprzedni rejs tego samego samolotu czy ogólne „problemy operacyjne” co do zasady nie zwalniają przewoźnika. W wyroku z 22 grudnia 2008 r. w sprawie Wallentin-Hermann (C-549/07) TSUE zaznaczył, że spełnienie minimalnych wymogów obsługi technicznej samolotu nie dowodzi jeszcze, że linia podjęła wszystkie racjonalne środki. Ten sam wyrok dopuszcza inną ocenę ukrytej wady fabrycznej albo sabotażu. Przewoźnik może zatem twierdzić, że konkretna wada miała źródło zewnętrzne i była poza jego kontrolą, ale musi to wykazać, podobnie jak to, że podjął adekwatne środki zaradcze. Przy awarii pasażer powinien zażądać informacji, co dokładnie się zepsuło i dlaczego.

Strajki

Sam fakt strajku nie przesądza ani o zwolnieniu przewoźnika, ani o obowiązku zapłaty. Znaczenie ma to, kto strajkuje, z jakiego powodu i co przewoźnik zrobił, żeby ograniczyć skutki strajku. W wyroku z 17 kwietnia 2018 r. w sprawie Krüsemann (C-195/17 i in.) Trybunał rozpatrywał tak zwany dziki strajk personelu linii TUIfly, który wybuchł po niespodziewanej zapowiedzi restrukturyzacji, i uznał, że nie był on nadzwyczajną okolicznością.

W wyroku z 23 marca 2021 r. w sprawie Airhelp przeciwko SAS (C-28/20) chodziło o zgodny z prawem strajk pilotów SAS, którzy domagali się podwyżek wynagrodzeń. Trybunał uznał, że strajk własnego personelu związany z takimi żądaniami należy do normalnej działalności przewoźnika i nie zwalnia go z wypłaty. W tym samym wyroku wskazał, że nadzwyczajną okolicznością może być strajk kontrolerów ruchu lotniczego albo pracowników lotniska. Wyjątkowo może nią być także strajk własnego personelu, jeśli wynika z żądań, które mogą spełnić tylko władze publiczne.

Ocena zależy od faktów konkretnego lotu

Ani strajk, ani awaria, ani zła pogoda nie przesądzają same o wyniku sprawy. Sąd bada przyczynę zakłócenia, zakres kontroli przewoźnika nad zdarzeniem i środki, które przewoźnik faktycznie podjął. Ogólna informacja o „nadzwyczajnych okolicznościach” w odpowiedzi na reklamację nie zastępuje dowodu.

Nawet zdarzenie zewnętrzne nie wystarcza samo w sobie. Rzecznik Praw Pasażerów przypomniał przy odwołaniach lotów związanych z zamknięciem przestrzeni powietrznej na Bliskim Wschodzie, że przewoźnik może powołać się na konflikt tylko wtedy, gdy udowodni jego bezpośredni wpływ na konkretny lot. Moim zdaniem odmowa, w której linia pisze o „nadzwyczajnych okolicznościach”, ale nie wskazuje, co się stało i kiedy, nie zamyka sprawy. Rekomenduję wtedy wezwać przewoźnika do opisania zdarzenia i przedstawienia dowodów.

Posiłki, hotel i transport: prawo do opieki na lotnisku

Prawo do opieki z art. 9 to odrębne uprawnienie. Przewoźnik musi je zapewnić także wtedy, gdy skutecznie wykaże nadzwyczajne okoliczności i nie zapłaci odszkodowania. Opieka obejmuje bezpłatne posiłki i napoje odpowiednie do czasu oczekiwania, dwie rozmowy telefoniczne albo dwa e-maile, a gdy pasażer musi zostać na noc lub dłużej, niż planował, także hotel i transport między lotniskiem a hotelem.

Przy opóźnieniu prawo do opieki powstaje wcześniej niż prawo do odszkodowania. Według art. 6 ust. 1 przysługuje, gdy przewoźnik spodziewa się opóźnienia startu o co najmniej dwie godziny przy lotach do 1500 km, trzy godziny przy lotach w Unii dłuższych niż 1500 km i innych lotach od 1500 do 3500 km oraz cztery godziny przy pozostałych lotach. Przy odwołaniu lotu posiłki i napoje przysługują od razu, a hotel wtedy, gdy lot zastępczy wylatuje najwcześniej następnego dnia.

Jeżeli linia nie zapewnia opieki, pasażer może sam kupić posiłek albo nocleg i żądać zwrotu kosztów, dlatego powinien zachować paragony. Europejskie Centrum Konsumenckie wskazuje, że przewoźnik zwraca koszty konieczne. Kolację w drogiej restauracji czy apartament zamiast zwykłego hotelu przewoźnik może zakwestionować.

Jak odzyskać odszkodowanie za lot krok po kroku?

Polskie przepisy wyznaczają kolejność działań. Pozew do sądu pasażer może złożyć dopiero po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego (art. 205c ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze). Najpierw musi więc złożyć reklamację u przewoźnika i poczekać na odpowiedź albo na upływ terminu na nią. Skarga do Rzecznika Praw Pasażerów jest natomiast dobrowolna: pasażer może z niej skorzystać, ale nie musi.

Kolejność działań po zakłóconym locie

1

Krok 1 (obowiązkowy)

Reklamacja do przewoźnika obsługującego lot

Na piśmie albo elektronicznie, z konkretną kwotą w euro, numerem rachunku i załącznikami.

przewoźnik ma 30 dni na odpowiedź
2

Krok 2 (dobrowolny)

Skarga do Rzecznika Praw Pasażerów przy Prezesie Urzędu Lotnictwa Cywilnego

Najwcześniej po 30 dniach od złożenia reklamacji, z kopią reklamacji, odpowiedzi i rezerwacji.

najpóźniej rok od dnia lotu
3

Krok 3

Pozew do sądu

Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego i przed upływem rocznego terminu przedawnienia.

Reklamacja

Reklamację pasażer składa na piśmie albo elektronicznie. Jeśli przewoźnik przyjmuje reklamacje e-mailem albo przez formularz na stronie, pasażer może skorzystać z tej drogi, a linia musi wtedy niezwłocznie potwierdzić otrzymanie reklamacji na trwałym nośniku, na przykład w e-mailu, który pasażer może zapisać i odtworzyć w niezmienionej postaci. Reklamacja powinna zawierać dane pasażera, numer rezerwacji, numer i datę lotu, trasę, kwotę odszkodowania w euro, numer rachunku oraz żądanie zwrotu wydatków, jeśli przewoźnik nie zapewnił opieki. Do reklamacji pasażer dołącza dowody.

Przewoźnik ma 30 dni na odpowiedź. Jeżeli w tym czasie nie odpowie, art. 205c ust. 6 Prawa lotniczego stanowi, że „uważa się, że uznał reklamację”. To mocny argument w dalszym sporze, dlatego pasażer powinien zachować dowód daty złożenia reklamacji.

Dowody do zebrania jeszcze na lotnisku

  1. 1

    Karta pokładowa i potwierdzenie rezerwacji

    Potwierdzona rezerwacja jest obowiązkowym załącznikiem do skargi do Rzecznika.

  2. 2

    Wiadomości od przewoźnika

    E-maile, SMS-y i zrzuty ekranu z aplikacji razem z datą i godziną otrzymania.

  3. 3

    Zdjęcie tablicy odlotów

    Pokazuje opóźnienie albo odwołanie, a często także komunikat o przyczynie.

  4. 4

    Rachunki i paragony

    Za posiłki, napoje, transport i nocleg, jeśli linia nie zapewniła opieki.

  5. 5

    Godzina wyjścia z samolotu

    Przy opóźnieniu bliskim trzech godzin decydują minuty.

Skarga do Rzecznika Praw Pasażerów

Jeżeli przewoźnik odmówi albo nie odpowie, pasażer może złożyć skargę do Rzecznika Praw Pasażerów działającego przy Prezesie Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Postępowanie przed Rzecznikiem jest polubowne: Rzecznik nie rozstrzyga sporu jak sąd, tylko pomaga stronom dojść do porozumienia. Rzecznik rozpatruje spory dotyczące lotów z polskich lotnisk oraz lotów z państw spoza Unii do Polski wykonywanych przez przewoźników unijnych. W sprawie innego lotu właściwy może być organ w innym państwie.

Skargę wolno złożyć najwcześniej po 30 dniach od reklamacji, po polsku albo po angielsku, papierowo, przez ePUAP albo przez formularz w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu. Do skargi pasażer dołącza kopię reklamacji, kopię odpowiedzi albo oświadczenie, że przewoźnik nie odpowiedział w ciągu 30 dni, oraz kopię potwierdzonej rezerwacji. Jeśli od lotu minął rok, Rzecznik pozostawi skargę bez rozpoznania, to znaczy w ogóle nie zajmie się sprawą (art. 205a ust. 15 Prawa lotniczego).

Na zbliżenie stanowisk stron Rzecznik ma najwyżej 90 dni kalendarzowych od otrzymania kompletnej skargi, a na zgodny wniosek stron termin ten może zostać przedłużony (art. 205a ust. 14). Rzecznik nie wydaje wyroku, a przewoźnik może odmówić udziału w postępowaniu. Wtedy postępowanie się kończy i pasażerowi pozostaje pozew.

Sąd

Udział w postępowaniu przed Rzecznikiem nie jest warunkiem złożenia pozwu. Wystarczy wyczerpana reklamacja. Przed złożeniem pozwu trzeba ustalić, sąd którego państwa rozpozna sprawę (jurysdykcja), a następnie który sąd w tym państwie jest właściwy. Przy locie między państwami Unii pasażer może co do zasady pozwać przewoźnika przed sądem miejsca odlotu albo miejsca przylotu. Wynika to z art. 7 pkt 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, w wykładni przyjętej przez TSUE w wyroku w sprawie Rehder (C-204/08). Przy locie z Warszawy do Paryża pozew można więc co do zasady złożyć w Polsce albo we Francji. Przy lotach do państw spoza Unii i z nich odpowiedź wymaga osobnej analizy i nie zawsze wskazuje polski sąd.

Czy przyjąć voucher od linii lotniczej?

Voucher (w rozporządzeniu: bon podróżny) nie zastępuje pieniędzy. Jak wskazałem wyżej, art. 7 ust. 3 pozwala wypłacić odszkodowanie w bonach tylko za pisemną zgodą pasażera. Ta sama zasada dotyczy zwrotu ceny biletu za odwołany lot, ponieważ art. 8 odsyła do tych samych form płatności. Pasażer, który podpisze zgodę na bon, trudniej odzyska potem pieniądze.

Art. 15 rozporządzenia zakazuje przewoźnikowi ograniczania odpowiedzialności wobec pasażera, w szczególności klauzulą w umowie przewozu. Pasażer, którego przewoźnik nie poinformował prawidłowo o jego prawach i który przez to przyjął niższe odszkodowanie, może dochodzić odszkodowania uzupełniającego przed sądem albo właściwym organem. Moim zdaniem nie należy jednak polegać na tym przepisie po fakcie. Propozycję przewoźnika łatwiej ocenić przed podpisaniem niż podważać później.

Rekomenduję nie podpisywać formularza, który zawiera zrzeczenie się dalszych roszczeń, sformułowanie o „pełnym i ostatecznym rozliczeniu” albo zgodę na bon zamiast płatności, jeśli pasażer chce otrzymać pieniądze. Szczególnej ostrożności wymaga oferta „voucher plus niewielka dopłata”, gdy jej warunkiem jest zamknięcie sprawy. Taką ofertę trzeba porównać z kwotą z tabeli powyżej.

Jaki jest termin przedawnienia roszczeń za odwołany lub opóźniony lot?

Po upływie terminu przedawnienia przewoźnik może odmówić zapłaty, a jeśli podniesie ten zarzut w sądzie, sąd oddali powództwo. Według art. 205c ust. 7 Prawa lotniczego roszczenia z rozporządzenia 261/2004 przedawniają się z upływem roku od dnia wykonania przewozu, a gdy lot się nie odbył, od dnia, w którym miał się odbyć. Ten sam roczny termin przyjął wcześniej Sąd Najwyższy w uchwale z 17 marca 2017 r. (III CZP 111/16), stosując art. 778 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Sprawa dotyczyła odszkodowania 600 euro za lot z Warszawy do Pekinu, opóźniony o ponad cztery godziny.

Reklamacja zawiesza bieg przedawnienia od dnia jej złożenia do dnia odpowiedzi albo do upływu 30 dni przeznaczonych na jej rozpatrzenie (art. 205c ust. 8). Art. 205c nie przewiduje takiego skutku dla skargi do Rzecznika, a Rzecznik pozostawi bez rozpoznania skargę złożoną po roku od lotu. Rekomenduję więc wysłać reklamację w ciągu kilku tygodni od podróży.

Roczny termin dotyczy spraw, do których stosuje się prawo polskie. W sporze z przewoźnikiem zagranicznym przed sądem innego państwa termin może być inny.

Zwrot za utracony hotel i szkody ponad ryczałt

Trzeba odróżnić dwa roszczenia. Odszkodowanie 250, 400 albo 600 euro z rozporządzenia jest ryczałtem: pasażer nie musi wykazywać żadnej szkody. Zwrot konkretnej szkody, na przykład przepadłego noclegu, biletu na koncert, nowego biletu lotniczego albo utraconego zarobku, to osobne roszczenie. Ryczałt go nie pokrywa, a wysokość szkody pasażer musi udowodnić.

TSUE w wyroku z 13 października 2011 r. w sprawie Sousa Rodríguez (C-83/10), dotyczącym samolotu, który wystartował, ale musiał zawrócić na lotnisko wylotu, wyjaśnił, że art. 12 rozporządzenia pozwala sądowi krajowemu zasądzić dalsze odszkodowanie, także za krzywdę. Sąd robi to na warunkach Konwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego, sporządzonej w Montrealu 28 maja 1999 r., albo prawa krajowego. Konwencja montrealska reguluje odpowiedzialność przewoźnika za szkodę wynikłą z opóźnienia w art. 19. Ten sam wyrok zastrzega, że art. 12 nie jest podstawą zwrotu wydatków na opiekę i pomoc. Kosztów posiłków czy hotelu na lotnisku pasażer dochodzi bezpośrednio na podstawie art. 8 i 9 rozporządzenia. Według art. 12 ust. 1 odszkodowanie z rozporządzenia można odliczyć od dalszego odszkodowania.

W takim sporze przewoźnik zwykle kwestionuje związek przyczynowy między opóźnieniem a szkodą, możliwość uniknięcia szkody przez pasażera (na przykład przez bezpłatne anulowanie rezerwacji hotelu) albo podstawę odpowiedzialności. Dlatego oprócz rachunku pasażer powinien zachować warunki rezerwacji, potwierdzenie, że hotel albo organizator wydarzenia nie zwrócił pieniędzy, i korespondencję, z której wynika, kiedy dowiedział się o opóźnieniu.

Uprawnionym do odszkodowania z rozporządzenia jest pasażer, także wtedy, gdy bilet na wyjazd służbowy kupiła firma. Pasażer może jednak przelać roszczenie na inną osobę w drodze cesji (art. 509 Kodeksu cywilnego), a firma może mieć odrębne roszczenia o naprawienie szkody, którą sama poniosła.

Czy rozporządzenie 2026/2202 zmienia zasady dla obecnych lotów?

Unia przyjęła rozporządzenie (UE) 2026/2202, które zmienia rozporządzenie 261/2004. Nowy akt wchodzi w życie 22 października 2026 r., a co do zasady będzie stosowany od 23 października 2027 r. Do lotów zakłóconych dziś i w najbliższych miesiącach stosuje się zasady opisane w tym artykule.

Pomoc w sporze z linią lotniczą

Jeżeli przewoźnik odmówił wypłaty, powołuje się na nadzwyczajne okoliczności albo zaproponował voucher zamiast pieniędzy, mogę przejrzeć korespondencję i ocenić, czy odmowa ma podstawy. Następnie przygotuję reklamację, skargę do Rzecznika Praw Pasażerów albo pozew, zależnie od etapu sprawy. Wstępną kwotę można sprawdzić w kalkulatorze odszkodowania za lot, a ze szczegółami sprawy napisz do mnie przez formularz kontaktowy. Zakres pomocy dla osób fizycznych opisuję na stronie usług dla osób fizycznych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.

Źródła

  • Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 r., pełny tekst w EUR-Lex. link
  • Rozporządzenie 261/2004, streszczenie w EUR-Lex. link
  • Rozporządzenie (UE) 2026/2202 zmieniające rozporządzenie 261/2004, EUR-Lex. link
  • Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1431), art. 205a i 205c, ISAP. link
  • Rozporządzenie (UE) nr 1215/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2012 r. (Bruksela I bis), EUR-Lex. link
  • Sąd Najwyższy, uchwała z 17 marca 2017 r., III CZP 111/16, roczny termin przedawnienia roszczenia z art. 7 rozporządzenia 261/2004. link
  • TSUE, wyrok z 19 listopada 2009 r. w połączonych sprawach Sturgeon (C-402/07 i C-432/07), odszkodowanie za opóźnienie od trzech godzin. link
  • TSUE, wyrok w sprawie Germanwings (C-452/13), moment przylotu samolotu. link
  • TSUE, wyrok z 22 grudnia 2008 r. w sprawie Wallentin-Hermann (C-549/07), usterka techniczna a nadzwyczajne okoliczności. link
  • TSUE, wyrok z 17 kwietnia 2018 r. w sprawie Krüsemann (C-195/17 i in.), dziki strajk personelu. link
  • TSUE, wyrok z 23 marca 2021 r. w sprawie Airhelp przeciwko SAS (C-28/20), strajk pilotów przewoźnika. link
  • TSUE, wyrok z 13 października 2011 r. w sprawie Sousa Rodríguez (C-83/10), dalsze odszkodowanie z art. 12 rozporządzenia 261/2004. link
  • TSUE, wyrok w sprawie Rehder (C-204/08), sąd właściwy przy przewozie lotniczym między państwami członkowskimi. link
  • Urząd Lotnictwa Cywilnego, prawa pasażera i tryb skargi do Rzecznika Praw Pasażerów. link
  • Urząd Lotnictwa Cywilnego, najczęściej zadawane pytania o odwołanie lotu i nadzwyczajne okoliczności. link
  • Rzecznik Praw Pasażerów, regulamin pozasądowego rozwiązywania sporów (od 1 stycznia 2024 r.). link
  • Rzecznik Praw Pasażerów, komunikat o lotach odwołanych z powodu zamknięcia przestrzeni powietrznej na Bliskim Wschodzie. link
  • Rzecznik Praw Pasażerów, sprawozdanie z działalności za 2024 r. link
  • Europejskie Centrum Konsumenckie, opóźniony lub odwołany lot: opieka, zwrot wydatków i reklamacja. link
  • Komisja Europejska, informacja o prawach pasażerów w UE przed podróżą (2026). link
  • Parlament Europejski, nota informacyjna o prawach pasażerów. link
  • Parlament Europejski, opracowanie EPRS o zmianie przepisów o prawach pasażerów lotniczych (2026). link
  • Rozporządzenie 261/2004 w systemie LEX. link
  • Komisja Europejska, wytyczne interpretacyjne dotyczące rozporządzenia 261/2004, w systemie LEX. link

Powiązane materiały

Dalsze lektury z podobnym kontekstem odbiorcy lub kategorii.