Mobbing od 5 listopada 2026: nowa definicja, zadośćuczynienie od sześciu pensji minimalnych i jak udowodnić mobbing

Stan prawny na dzień 5 listopada 2026 r.

Od 5 listopada 2026 r. obowiązuje nowe brzmienie art. 94³ Kodeksu pracy (k.p.), nadane ustawą z 19 czerwca 2026 r. zmieniającą Kodeks pracy i Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. poz. 1046). Definicja mobbingu nie wymaga już długotrwałości, a zadośćuczynienie nie zależy od rozstroju zdrowia. Ustawowe minimum zadośćuczynienia wynosi dziś 28 836 zł.

Czy w takim razie łatwiej udowodnić mobbing? Moim zdaniem łatwiej, ponieważ pracownik nie wykazuje już rozstroju zdrowia ani celu sprawcy. Nadal jednak musi dowieść nękania, które jest „powtarzalne, nawracające lub stałe” (art. 94³ § 3 k.p.), więc pojedynczy incydent nie wystarczy.

Jaka jest nowa definicja mobbingu i od kiedy obowiązuje?

Mobbing oznacza teraz „zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika” (art. 94³ § 2 k.p.), także gdy ich celem nie było nękanie (§ 7).

Czy nowe przepisy obejmują mobbing, który zaczął się wcześniej?

Art. 3 ustawy nowelizującej nakazuje stosować nowe brzmienie także do uporczywego nękania, które rozpoczęło się przed dniem jej wejścia w życie i trwało po tym dniu. Jeżeli nękanie ustało wcześniej, art. 3 tej ustawy go nie obejmuje, więc moim zdaniem sąd zastosuje przepisy dotychczasowe.

Jakie zachowania są mobbingiem? Przykłady

Art. 94³ § 4 k.p. wymienia w szczególności upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej, nieuzasadnioną krytykę, poniżanie, ośmieszanie, utrudnianie pracy lub dostępu do koniecznych informacji oraz izolowanie albo eliminowanie z zespołu, gdy przyjmują postać uporczywego nękania. Mobbingiem nie jest uzasadnione i wyrażone we właściwej formie rozliczanie z pracy ani jej krytyka (art. 94³ § 9 k.p.).

Czy mobbing może występować między pracownikami i na B2B?

Sprawcą może być pracodawca, przełożony, współpracownik, podwładny oraz osoba pracująca na innej podstawie niż stosunek pracy, na przykład na B2B (art. 94³ § 8 k.p.). Ochrona obejmuje jednak tylko pracownika, więc osoba na B2B, która sama doświadcza nękania, nie ma roszczenia z art. 94³ k.p. i moim zdaniem powinna oprzeć się na umowie oraz na art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego z 23 kwietnia 1964 r.

Ile wynosi zadośćuczynienie za mobbing?

Art. 94³ § 11 k.p. pozwala dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia „w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę” lub odszkodowania. Przy minimalnym wynagrodzeniu 4806 zł daje to dziś 28 836 zł (od 1 stycznia 2027 r. 29 700 zł). Sąd może zasądzić więcej, a dokumentacja medyczna nadal pomaga wykazać rozmiar krzywdy. Spójnik „lub” może wywołać spory o łączenie obu świadczeń, dlatego krzywdę i szkodę majątkową rekomenduję uzasadnić w pozwie osobno.

Pozwanym jest pracodawca, także gdy nękał inny pracownik, a po wypłacie pracodawca może dochodzić od sprawcy wyrównania szkody według stopnia winy obu stron (art. 94³ § 12 k.p.).

Jak udowodnić mobbing i gdzie go zgłosić?

Nowelizacja nie przerzuca ciężaru dowodu na pracodawcę, ponieważ uprawdopodobnienie z art. 18³f k.p. dotyczy tylko naruszenia zasady równego traktowania. Przesłanki mobbingu musi udowodnić pracownik, jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 12 stycznia 2017 r., II PK 25/16 (spór z uniwersytetem o odszkodowanie za nierówne traktowanie). Dlatego liczy się chronologia poparta dokumentami i zeznaniami świadków.

Czy nagranie rozmowy może być dowodem?

W wyroku z 22 kwietnia 2016 r., II CSK 478/15 (spór o umowę sprzedaży, nagranie rozmowy z notariuszem) Sąd Najwyższy wskazał, że brak zgody nagranej osoby wymaga oceny, czy dowód narusza jej prywatność i czy naruszenie usprawiedliwia prawo do sprawiedliwego procesu. Rekomenduję nagrywać tylko rozmowy, w których uczestniczysz, ponieważ podsłuchiwanie cudzej rozmowy może być przestępstwem z art. 267 § 3 Kodeksu karnego z 6 czerwca 1997 r. Trzeba też liczyć się z zarzutem naruszenia dóbr osobistych, poufności lub tajemnicy przedsiębiorstwa.

Gdzie zgłosić mobbing i kiedy przedawniają się roszczenia?

Zgłoszenie złóż kanałem wskazanym w regulaminie pracodawcy, a gdy regulaminu nie ma, pisemnie do HR lub przełożonego wyższego szczebla. Możesz też zwrócić się do związku zawodowego, społecznego inspektora pracy albo Państwowej Inspekcji Pracy, ale zadośćuczynienia dochodzisz w sądzie pracy. Art. 18³e k.p. zakazuje niekorzystnego traktowania za skorzystanie z uprawnień. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od wymagalności (art. 291 § 1 k.p.), a przy nękaniu rozciągniętym w czasie rekomenduję liczyć ten termin od najwcześniejszych zdarzeń.

Co musi zrobić pracodawca od 5 listopada 2026?

Każdy pracodawca, niezależnie od liczby pracowników, ma „systematycznie przeciwdziałać mobbingowi” przez działania prewencyjne, wykrywanie, właściwe reagowanie, działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem (art. 94³ § 1 k.p.). Art. 94 pkt 2b i 2c k.p. wymieniają też przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu oraz naruszaniu godności i innych dóbr osobistych pracownika.

Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala ponadto reguły i procedury w regulaminie, jeśli nie określa ich układ zbiorowy ani regulamin pracy (art. 94³a § 1 k.p.). Art. 4 ustawy nowelizującej daje na to czas do 5 maja 2027 r., ale termin dotyczy dokumentu, nie obowiązku przeciwdziałania. Rekomenduję zacząć od kanału zgłoszeń, zasad bezstronnego wyjaśniania spraw i szkolenia kadry. Treść dokumentu opisałem w artykule o regulaminie antymobbingowym, a skutki procesowe w tekście o sporze o mobbing w sądzie.

Konsultacja w sprawie mobbingu i pakiet dla pracodawcy

Jeśli podejrzewasz mobbing, na konsultacji z prawa pracy uporządkuję z tobą chronologię i dowody oraz ocenię przesłanki z art. 94³ k.p. Jeśli odpowiadasz za firmę, sprawdź pakiet antymobbingowy. Napisz do mnie.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.

Źródła

• Ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 2026 poz. 1046, tekst urzędowy. link
• Ta sama ustawa w Volumina Legum, metryka i przepisy przejściowe. link
• Kodeks pracy, art. 94³ w brzmieniu od 5 listopada 2026 r. link
• Kodeks pracy, art. 94 z pkt 2b i 2c. link
• Kodeks pracy, art. 94³a o regulaminie. link
• Kodeks pracy, art. 291 o przedawnieniu. link
• Kodeks cywilny, art. 24 o ochronie dóbr osobistych. link
• Kodeks karny, art. 267 § 3 o podsłuchu. link
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r., minimalne wynagrodzenie w 2026 r. link
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r., minimalne wynagrodzenie w 2027 r. link
• Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 stycznia 2017 r., II PK 25/16, ciężar dowodu w sprawach o mobbing. link
• Sąd Najwyższy, wyrok z 22 kwietnia 2016 r., II CSK 478/15, nagranie rozmowy jako dowód. link
• Państwowa Inspekcja Pracy, informacja o nowych przepisach. link
• Okręgowa Inspekcja Pracy w Katowicach, pytania i odpowiedzi o zmianach. link
• Okręgowa Inspekcja Pracy w Olsztynie, omówienie zmian. link
• Służba Cywilna, informacja o nowych przepisach o mobbingu. link
• PAP MediaRoom, zadośćuczynienie i regres wobec sprawcy. link
• Gazeta Prawna, nękanie rozpoczęte przed 5 listopada. link
• Gazeta Prawna, nowe obowiązki pracodawców i termin do 5 maja 2027 r. link
• Dziennik Gazeta Prawna, wdrożenie przepisów w firmach. link
• Rzeczpospolita, omówienie zmian dla pracowników. link
• Bankier.pl, omówienie zmian i kwot minimalnych. link
• Deloitte Legal, nowe przepisy z perspektywy pracodawcy. link
• 300Gospodarka, zakres ochrony zatrudnionych. link
• PRNews.pl, minimalne zadośćuczynienie. link
• Farmer.pl, omówienie nowych zasad. link
• Portal Faktura.pl, poradnik o mobbingu w pracy. link
• DlaHandlu.pl, zmiana przepisów dla pracowników i pracodawców. link
• DlaHandlu.pl, nowe obowiązki pracodawców. link